Người đã kháng cáo bản án dân sự có quyền rút kháng cáo vào bất cứ lúc nào trước khi bắt đầu phiên toà phúc thẩm hoặc ngay tại phiên toà, và việc rút không cần bên kia đồng ý. Khi rút toàn bộ, toà cấp phúc thẩm ra quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo đó; nếu không còn kháng cáo hay kháng nghị nào khác, bản án sơ thẩm có hiệu lực pháp luật từ ngày toà ra quyết định đình chỉ.
Rút kháng cáo nghe đơn giản nhưng gần như không quay lại được, nên cần hiểu rõ trước khi ký. Bài đi qua các thời điểm được rút, nội dung đơn rút, các bước nộp, chuyện rút tại phiên toà, và những gì xảy ra với bản án, án phí, thi hành án sau đó. Thông tin ở đây là kiến thức phổ thông theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và các văn bản liên quan; vụ việc cụ thể nên đối chiếu với toà đang giữ hồ sơ hoặc hỏi người làm nghề.
Rút kháng cáo là gì, khác rút đơn khởi kiện ở chỗ nào
Rút kháng cáo là việc người đã nộp đơn kháng cáo báo với toà rằng mình không yêu cầu toà cấp trên xem lại bản án nữa, với toàn bộ hoặc một phần nội dung đã kháng cáo. Nói cách khác, bạn chấp nhận phần bản án sơ thẩm mà trước đó mình phản đối. Đây là quyền đơn phương: toà không hỏi ý kiến bên kia, bên kia cũng không có quyền ngăn bạn rút.
Nhiều người nhầm rút kháng cáo với rút đơn khởi kiện ở giai đoạn phúc thẩm. Hai việc này khác hẳn nhau về hệ quả. Rút kháng cáo thì bản án sơ thẩm đứng lại và có hiệu lực. Còn nguyên đơn rút đơn khởi kiện ở phúc thẩm là xoá cả vụ kiện, phải hỏi bị đơn có đồng ý không, và nếu được chấp nhận thì toà huỷ bản án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án. Người thắng ở sơ thẩm gần như không bao giờ muốn rút đơn khởi kiện; người thua thì chỉ rút được kháng cáo của chính mình.
Cũng cần tách rút kháng cáo với việc vắng mặt. Người kháng cáo được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt không có lý do chính đáng thì bị coi như từ bỏ kháng cáo, kết quả cuối cùng giống như rút. Khác biệt là rút kháng cáo do bạn chủ động chọn thời điểm và nói rõ phạm vi, còn bỏ mặc thì bạn mất quyền kiểm soát, lại dễ phát sinh hiểu lầm về án phí và về phần nào đã có hiệu lực.
Những thời điểm được rút và ai xử lý
Luật cho phép rút trong một khoảng khá dài: từ sau khi nộp đơn, qua giai đoạn chuẩn bị xét xử, cho tới ngay tại phiên toà phúc thẩm. Nơi nhận và người ra quyết định thay đổi theo giai đoạn hồ sơ đang nằm ở đâu:
| Giai đoạn | Hồ sơ đang ở đâu | Nộp đơn rút cho ai | Kết quả thường gặp |
|---|---|---|---|
| Vừa nộp đơn kháng cáo, toà sơ thẩm đang kiểm tra đơn | Toà sơ thẩm | Toà sơ thẩm nơi đã nhận đơn kháng cáo | Toà ghi nhận việc rút, hồ sơ có thể không chuyển lên nữa nếu không còn ai kháng cáo |
| Đã chuyển hồ sơ, toà phúc thẩm đã thụ lý, chưa mở phiên | Toà cấp phúc thẩm | Toà cấp phúc thẩm, ghi rõ số thụ lý phúc thẩm nếu đã có | Toà ra quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo đã rút |
| Đã có quyết định đưa vụ án ra xét xử, chờ ngày mở phiên | Toà cấp phúc thẩm | Toà cấp phúc thẩm, nên nộp sớm trước ngày xử | Đình chỉ trước phiên; các bên được thông báo |
| Tại phiên toà phúc thẩm | Hội đồng xét xử | Trình bày trực tiếp với hội đồng xét xử, được ghi vào biên bản phiên toà | Hội đồng xét xử quyết định đình chỉ phần kháng cáo đã rút |
| Sau khi toà đã nghị án, tuyên án | Không còn giai đoạn để rút | Không áp dụng | Bản án phúc thẩm có hiệu lực, rút lúc này không có ý nghĩa |
Giai đoạn đầu tiên trong bảng là vùng xám về thủ tục: tuỳ lúc toà sơ thẩm đã gửi hồ sơ đi hay chưa mà nơi xử lý đơn rút khác nhau. Cách chắc nhất là gọi tới bộ phận tiếp nhận của toà đã nhận đơn kháng cáo, hỏi hồ sơ đang ở đâu, rồi nộp đúng nơi. Đừng gửi đồng thời hai nơi với hai nội dung khác nhau, vì toà sẽ phải hỏi lại và việc kéo dài thêm.
Đơn rút kháng cáo cần những nội dung gì
Luật không bắt buộc một mẫu cố định cho đơn rút kháng cáo. Điều quan trọng là đơn phải đủ để toà xác định ai rút, rút kháng cáo nào và rút tới đâu. Một đơn rõ ràng thường có:
- Ngày, tháng, năm làm đơn và nơi làm đơn.
- Tên toà nhận đơn: toà sơ thẩm hay toà cấp phúc thẩm, đúng nơi đang giữ hồ sơ như đã nói ở trên.
- Thông tin người rút: họ tên, năm sinh, địa chỉ cư trú hiện tại, số giấy tờ tuỳ thân; nếu là doanh nghiệp thì tên doanh nghiệp, mã số, người đại diện theo pháp luật ký đơn; nếu người khác ký thay thì kèm văn bản uỷ quyền có nội dung được rút kháng cáo.
- Bản án hoặc quyết định đã kháng cáo: số, ngày, tên toà đã xử sơ thẩm; ngày nộp đơn kháng cáo; số thụ lý phúc thẩm nếu đã có thông báo.
- Phạm vi rút: rút toàn bộ kháng cáo, hay chỉ rút phần nào. Nếu rút một phần, gọi đúng tên phần đó như cách bản án ghi, ví dụ "phần quyết định về tiền lãi chậm trả".
- Xác nhận tự nguyện: một câu ngắn rằng bạn tự nguyện rút, hiểu rằng phần bản án sơ thẩm liên quan sẽ có hiệu lực. Lý do rút không bắt buộc phải viết; nếu viết thì ngắn gọn, không cần kể chuyện.
- Chữ ký hoặc điểm chỉ của người rút, ghi rõ họ tên.
Đơn chỉ nên một trang. Đơn càng dài càng dễ chứa câu mâu thuẫn, ví dụ vừa viết "rút toàn bộ" vừa viết "đề nghị toà xem xét lại khoản tiền cọc", khiến toà phải mời lên hỏi lại.
Các bước rút kháng cáo trước phiên phúc thẩm
Nếu đã quyết định rút trước ngày xử, nên làm theo thứ tự sau để tránh sót việc:
- Đọc lại bản án sơ thẩm phần quyết định, đánh dấu các nghĩa vụ mà bạn sẽ phải thực hiện khi bản án có hiệu lực: trả tiền bao nhiêu, giao tài sản gì, chịu án phí sơ thẩm bao nhiêu. Rút là chấp nhận toàn bộ những dòng này.
- Xác định hồ sơ đang ở toà nào bằng cách hỏi bộ phận tiếp nhận hoặc thư ký phụ trách vụ việc, ghi lại ngày giờ và người đã trả lời.
- Viết đơn rút theo các nội dung ở mục trên, ký, chụp lại một bản để giữ.
- Nộp trực tiếp tại toà và xin giấy xác nhận đã nhận đơn, hoặc gửi bằng dịch vụ bưu chính có biên lai và theo dõi được bưu gửi.
- Chờ quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm. Khi nhận được, đọc kỹ phần ghi về án phí phúc thẩm và ngày bản án sơ thẩm có hiệu lực.
- Chuẩn bị thực hiện nghĩa vụ theo bản án sơ thẩm. Nếu đang thương lượng với bên kia về cách trả, nên chốt bằng văn bản ngay để tránh bị yêu cầu thi hành án toàn bộ cùng lúc.
Nếu bạn đã thuê luật sư, nên để luật sư nộp đơn hoặc ít nhất biết trước bạn sẽ rút. Có những trường hợp luật sư biết một điểm về thủ tục mà bạn không thấy, ví dụ bên kia cũng đã kháng cáo, nên việc bạn rút không làm vụ án dừng lại.
Rút kháng cáo ngay tại phiên toà phúc thẩm
Tại phiên toà, chủ toạ thường hỏi người kháng cáo có giữ nguyên, thay đổi, bổ sung hay rút kháng cáo không. Đây là thời điểm nhiều người quyết định rút, có khi vì vừa nghe ý kiến của bên kia, có khi vì hai bên vừa nói chuyện với nhau ngoài hành lang. Bạn chỉ cần trả lời rõ "rút toàn bộ kháng cáo" hoặc nêu cụ thể phần muốn rút, thư ký ghi vào biên bản và hội đồng xét xử quyết định đình chỉ đối với phần đó.
Điều nên tránh là trả lời lửng lơ kiểu "tuỳ toà xem xét" hoặc "cũng không muốn kéo dài nữa". Câu như vậy không phải là rút, hội đồng sẽ hỏi lại, và nếu bạn còn lúng túng thì phần kháng cáo vẫn được xét. Nếu chưa chắc, hãy xin vài phút trao đổi với luật sư hoặc người đi cùng trước khi trả lời. Hội đồng thường chấp nhận khoảng nghỉ ngắn hợp lý.
Rút tại phiên cũng có một bất lợi so với rút sớm: bạn đã mất công chuẩn bị, đi lại, và về án phí, mức phải chịu có thể khác với trường hợp rút trước khi mở phiên. Nếu đã nghiêng hẳn về phía rút, làm sớm thường đỡ tốn hơn.
Hệ quả sau khi rút toàn bộ kháng cáo
Bản án sơ thẩm có hiệu lực. Nếu không còn kháng cáo của người khác hay kháng nghị của Viện kiểm sát, bản án sơ thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày toà cấp phúc thẩm ra quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm. Từ ngày đó, các nghĩa vụ trong bản án bắt đầu được thi hành.
Không còn đường kháng cáo lại. Quyết định đình chỉ khép lại thủ tục phúc thẩm với kháng cáo của bạn. Muốn xem lại bản án sau đó chỉ còn thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm, với điều kiện rất chặt và không phải do đương sự tự quyết. Vì vậy đừng coi việc rút là một bước có thể đảo ngược.
Án phí phúc thẩm. Khoản tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp thường không được trả lại toàn bộ; người rút kháng cáo có thể phải chịu án phí phúc thẩm theo quy định về án phí, lệ phí toà án, và mức chịu có thể khác tuỳ rút trước hay tại phiên. Con số cụ thể đọc trong quyết định đình chỉ; nếu thấy chưa đúng, hỏi lại toà ngay.
Thi hành án bắt đầu. Bên được thi hành án có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự thi hành phần bản án đã có hiệu lực. Nếu bạn chủ động thực hiện trước, ví dụ trả tiền theo thoả thuận có giấy tờ, thường giảm được chi phí và căng thẳng cho cả hai bên.
Kháng cáo của người khác vẫn được xét. Nếu bên kia hoặc một người có quyền lợi liên quan cũng kháng cáo, vụ án vẫn lên phiên phúc thẩm với phần kháng cáo của họ, và phần liên quan tới bạn có thể vẫn bị xem lại. Rút kháng cáo của mình không làm cả vụ án dừng.
Trước khi ký đơn rút, kiểm lại mấy điểm này
Rút kháng cáo vì mệt mỏi là chuyện thường gặp, và nhiều khi đó là lựa chọn hợp lý. Nhưng hãy chắc rằng bạn không rút vì hiểu sai:
- Bạn đã đọc phần quyết định của bản án sơ thẩm và biết mình sẽ phải làm gì, trả bao nhiêu, khi nào.
- Bạn biết bên kia có kháng cáo hay không. Nếu có, việc bạn rút có thể khiến toà chỉ xem xét yêu cầu theo hướng có lợi cho họ.
- Nếu rút vì hai bên đã thoả thuận, thoả thuận đó đã được ghi bằng văn bản, có lịch thực hiện, và bạn hiểu rằng toà không bảo đảm thoả thuận ngoài toà như bảo đảm một bản án.
- Nếu rút vì nghe ai đó nói "kháng cáo vô ích", bạn đã nghe lý do cụ thể, gắn với bản án của mình, chứ không phải nhận xét chung chung.
- Không ai đe doạ, ép buộc hay hứa hẹn lợi ích bất thường để bạn rút. Nếu có, nên hỏi luật sư hoặc báo cơ quan có thẩm quyền trước khi ký bất cứ giấy gì.
Với vụ số tiền lớn, nhà đất, hoặc có nhiều người cùng phía, nên dành một buổi hỏi luật sư trước khi rút.
Câu hỏi thường gặp
Rút kháng cáo có cần bên kia đồng ý không?
Không. Rút kháng cáo là quyền của chính người đã kháng cáo. Toà ghi nhận và ra quyết định đình chỉ đối với phần đã rút mà không cần hỏi bên kia. Điều này khác với việc nguyên đơn rút đơn khởi kiện ở giai đoạn phúc thẩm, vốn phải hỏi ý kiến bị đơn.
Rút kháng cáo rồi có đổi ý được không?
Gần như không. Khi toà đã ra quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm, bản án sơ thẩm có hiệu lực và thủ tục phúc thẩm khép lại với kháng cáo của bạn. Vì vậy trước khi ký đơn, hãy chắc chắn và nếu cần thì hỏi người làm nghề.
Đã rút kháng cáo thì có được trả lại tiền tạm ứng án phí phúc thẩm không?
Thường không được trả lại toàn bộ. Theo quy định về án phí, người rút kháng cáo có thể phải chịu án phí phúc thẩm, mức chịu phụ thuộc thời điểm rút. Quyết định đình chỉ sẽ ghi rõ việc xử lý tiền tạm ứng; bạn đọc phần đó và hỏi toà nếu chưa rõ.
Luật sư có được rút kháng cáo thay mình không?
Chỉ khi bạn uỷ quyền rõ việc đó. Luật sư tham gia với tư cách người bảo vệ quyền lợi thì không tự rút thay. Nếu là người đại diện theo uỷ quyền, văn bản uỷ quyền cần ghi được rút kháng cáo; nếu không ghi, toà thường yêu cầu bạn tự ký.
Rút kháng cáo có phải là thừa nhận mình sai không?
Về pháp lý, rút kháng cáo là chấp nhận bản án sơ thẩm có hiệu lực, không phải một lời thừa nhận riêng. Nhiều người rút vì chi phí, vì đã thoả thuận được, hoặc vì muốn khép việc lại cho gia đình yên ổn. Lý do rút không bắt buộc phải ghi.
Rút kháng cáo xong bao lâu thì bên kia được yêu cầu thi hành án?
Bản án sơ thẩm có hiệu lực kể từ ngày toà ra quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm nếu không còn kháng cáo, kháng nghị khác. Từ đó bên được thi hành án có quyền nộp yêu cầu thi hành án tới cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền.