Khi đơn kháng cáo đã hợp lệ, toà sơ thẩm gửi cho người kháng cáo một thông báo nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm, trừ khi người đó thuộc diện được miễn hoặc không phải nộp. Người kháng cáo nộp tiền tại cơ quan thi hành án dân sự ghi trong thông báo, nhận biên lai, rồi nộp biên lai đó cho toà sơ thẩm trong thời hạn. Theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thời hạn này là 10 ngày kể từ ngày nhận được thông báo.
Đây là bước thủ tục ngắn nhất trong cả quá trình kháng cáo, nhưng cũng là bước làm nhiều kháng cáo dừng lại nhất, vì người ta tưởng nộp tiền là xong mà quên khâu giao biên lai, hoặc thông báo đến lúc đang đi vắng. Bài này hướng dẫn đọc từng dòng trên thông báo, nộp ở đâu, giấy tờ cần mang theo và những lỗi đáng tiếc hay gặp. Bài không nêu mức tiền cụ thể: mức án phí phúc thẩm do Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 quy định và có thể được điều chỉnh, con số bạn phải nộp là con số ghi trên thông báo của toà.
Thông báo này đến lúc nào và vì sao phải nộp trước
Tạm ứng án phí là khoản tiền người kháng cáo nộp trước để toà tiến hành phúc thẩm. Nó chưa phải là án phí cuối cùng. Ai thật sự phải chịu án phí phúc thẩm sẽ được quyết định trong bản án phúc thẩm, tuỳ kết quả xét xử. Nếu cuối cùng bạn không phải chịu, khoản tạm ứng sẽ được trả lại theo thủ tục.
Thông báo nộp tạm ứng được toà sơ thẩm phát hành sau khi kiểm tra đơn kháng cáo và thấy đơn hợp lệ. Nếu đơn còn phải sửa đổi, bổ sung, thông báo sẽ đến muộn hơn. Thông báo được gửi theo địa chỉ bạn đã ghi trong đơn hoặc trong hồ sơ vụ án, có thể giao trực tiếp, qua bưu chính, hoặc bằng phương tiện điện tử nếu bạn đã đăng ký nhận văn bản theo cách đó và toà đã triển khai.
Vì sao luật đặt khoản nộp trước? Phúc thẩm tốn nguồn lực của toà, và việc yêu cầu người kháng cáo nộp tạm ứng giúp loại bớt những kháng cáo không nghiêm túc. Đồng thời, các nhóm người yếu thế như người lao động đòi lương, người yêu cầu cấp dưỡng, hộ nghèo, người cao tuổi được luật cho miễn để chi phí không chặn đường họ đi tiếp. Nếu bạn thuộc diện đó, hãy đọc kỹ phần cuối bài.
Đọc từng dòng trên thông báo nộp tạm ứng
Mẫu thông báo có thể khác nhau đôi chút giữa các toà, nhưng thường có các nội dung dưới đây. Đánh dấu từng dòng khi đọc để không bỏ sót.
| Dòng trên thông báo | Ý nghĩa | Việc của bạn |
|---|---|---|
| Tên toà, số thông báo, ngày ban hành | Toà đã xử sơ thẩm phát hành | Ghi lại số thông báo để hỏi khi cần |
| Người kháng cáo | Tên người phải nộp | Kiểm tra tên đúng là mình; nhiều người cùng kháng cáo thì mỗi người một thông báo |
| Bản án, quyết định bị kháng cáo | Số, ngày bản án | Đối chiếu với đơn kháng cáo đã nộp |
| Số tiền tạm ứng | Mức tạm ứng án phí phúc thẩm theo loại vụ | Nộp đúng số tiền ghi trên thông báo |
| Nơi nộp | Cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền | Xác định địa chỉ, giờ làm việc, có nhận chuyển khoản hay không |
| Thời hạn | Thường là 10 ngày kể từ ngày nhận thông báo | Tính hạn từ ngày thực nhận, ghi vào lịch |
| Hệ quả nếu không nộp | Coi như từ bỏ kháng cáo, trừ lý do chính đáng | Không để sát ngày cuối mới đi nộp |
Nếu có dòng nào ghi sai, ví dụ sai tên, sai số bản án hoặc số tiền khác hẳn với mức bạn được giải thích, hãy liên hệ ngay với toà đã phát hành để được đính chính, đừng tự ý nộp theo con số bạn cho là đúng.
Nộp tiền ở đâu: cơ quan thi hành án, không phải toà
Nhiều người cầm thông báo đến thẳng toà án để đưa tiền, rồi được hướng dẫn quay sang chỗ khác. Theo Nghị quyết 326/2016, tiền tạm ứng án phí được nộp cho cơ quan thi hành án dân sự để gửi vào tài khoản tạm giữ, chứ toà án không trực tiếp thu tiền mặt. Nơi nộp cụ thể được ghi trong thông báo, thường là cơ quan thi hành án dân sự phụ trách địa bàn của toà đã xử sơ thẩm.
Từ ngày 1/7/2025, hệ thống thi hành án dân sự được sắp xếp lại cùng với việc tổ chức chính quyền hai cấp. Vì vậy tên gọi, địa chỉ của nơi nộp có thể khác với những gì bạn từng biết hay đọc trong tài liệu trước đây. Hãy dựa vào tên và địa chỉ ghi trên chính thông báo, và nếu còn phân vân, gọi tới toà hoặc cơ quan đó để xác nhận trước khi đi.
Một số nơi đã cho phép nộp qua chuyển khoản hoặc qua Cổng Dịch vụ công. Nếu chọn cách này, hãy hỏi rõ nội dung chuyển khoản cần ghi gì để cơ quan thi hành án nhận diện được khoản tiền của vụ nào, của ai, và khi nào bạn nhận được biên lai. Chuyển khoản mà không có biên lai thu tiền tạm ứng thì bạn vẫn chưa hoàn tất nghĩa vụ đối với toà.
Các bước nộp tạm ứng, từ lúc nhận thông báo
Trình tự dưới đây áp dụng cho trường hợp phổ biến: bạn tự đi nộp, không thuộc diện miễn.
- Ngay khi nhận thông báo, ghi ngày nhận lên góc thông báo và lưu phong bì hoặc giấy ký nhận. Tính ngày cuối của thời hạn và đánh dấu lùi lại ít nhất ba ngày làm việc để làm hạn riêng của mình.
- Chuẩn bị giấy tờ: thông báo nộp tạm ứng bản gốc, giấy tờ tuỳ thân của người nộp, văn bản uỷ quyền nếu nhờ người khác nộp thay, giấy tờ của doanh nghiệp nếu doanh nghiệp là người kháng cáo.
- Đến cơ quan thi hành án dân sự ghi trên thông báo trong giờ hành chính, hoặc nộp theo kênh trực tuyến mà cơ quan đó chấp nhận.
- Nộp đúng số tiền ghi trên thông báo, nhận biên lai thu tiền tạm ứng án phí. Kiểm tra tại chỗ tên người nộp, số tiền, số thông báo hoặc số bản án trên biên lai.
- Chụp lại biên lai, sao thêm một bản. Bản gốc dùng để nộp cho toà và sau này để nhận lại tiền nếu không phải chịu án phí.
- Mang biên lai đến toà sơ thẩm đã gửi thông báo, nộp tại bộ phận tiếp nhận và xin giấy biên nhận hoặc ký sổ giao nhận có ghi ngày. Nếu gửi qua bưu điện, dùng dịch vụ có xác nhận ngày gửi.
- Lưu tất cả vào một bìa hồ sơ kháng cáo, cùng đơn kháng cáo và biên nhận nộp đơn.
Toàn bộ quá trình thường gói trong một hai buổi. Đi sớm trong thời hạn cho bạn khoảng trống để xử lý những sự cố như sai thông tin trên biên lai hoặc cơ quan nghỉ làm việc đột xuất.
Biên lai mới là thứ toà cần, không phải số tiền
Nộp tiền và nộp biên lai là hai việc khác nhau. Theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, trong thời hạn luật định người kháng cáo phải nộp tiền tạm ứng và nộp cho toà sơ thẩm biên lai thu tiền. Toà không tự biết bạn đã nộp tiền ở cơ quan thi hành án; nó chỉ biết khi cầm biên lai trên tay.
Người tưởng xong việc là người dễ lỡ nhất. Tình huống hay gặp: nộp tiền vào ngày thứ tám, định hôm sau mang biên lai qua toà nhưng bận rồi quên. Hết thời hạn, hồ sơ ở toà vẫn ghi chưa có biên lai. Khi đó bạn phải chứng minh lý do, mất thời gian và có rủi ro.
Giữ bản gốc và bản sao. Toà có thể yêu cầu bản gốc biên lai. Bạn cần giữ bản sao có xác nhận đã nộp toà, vì sau phúc thẩm, nếu được trả lại tạm ứng, cơ quan thi hành án sẽ đối chiếu biên lai.
Nhiều người cùng kháng cáo thì mỗi người tự lo phần mình. Một người nộp biên lai không thay cho người khác nếu thông báo được gửi riêng cho từng người. Nếu gia đình cùng kháng cáo, hãy lập một danh sách ai đã nộp, ai đã giao biên lai.
Những lỗi hay gặp và cách tránh
Các lỗi dưới đây đều nhỏ, nhưng đều có thể khiến kháng cáo bị coi là từ bỏ:
- Không mở thư vì nghĩ là giấy tờ thông thường; mọi phong bì của toà trong giai đoạn kháng cáo đều cần mở ngay.
- Tính hạn từ ngày ghi trên thông báo thay vì ngày thực nhận, hoặc ngược lại, khiến bản thân tự tin sai về số ngày còn lại; an toàn nhất là tính theo mốc sớm hơn.
- Đi nộp ở toà án thay vì cơ quan thi hành án, mất một buổi và có khi mất luôn ngày cuối.
- Nộp nhầm sang cơ quan thi hành án khác vì tên gọi đã thay đổi sau sắp xếp; luôn dựa vào địa chỉ trên thông báo.
- Biên lai ghi sai tên người nộp hoặc sai số bản án mà không kiểm tra tại chỗ.
- Chuyển khoản không ghi nội dung, cơ quan thi hành án không nhận diện được khoản tiền.
- Nhờ người khác nộp nhưng không dặn mang biên lai qua toà.
Nếu lỡ mắc một trong các lỗi trên và hạn đã gần hết, hãy liên hệ ngay toà sơ thẩm để trình bày, kèm giấy tờ chứng minh bạn đã nộp tiền. Có chứng cứ thì cơ hội được xem là có lý do chính đáng cao hơn nhiều so với im lặng chờ.
Nếu bạn thuộc diện được miễn hoặc không phải nộp
Không phải ai kháng cáo cũng nhận thông báo nộp tạm ứng. Nghị quyết 326/2016 phân biệt trường hợp không phải nộp tạm ứng, ví dụ khi kháng cáo do cơ quan, tổ chức khởi kiện vì lợi ích của người khác theo luật, và trường hợp được miễn, ví dụ người lao động trong một số loại tranh chấp, người yêu cầu cấp dưỡng, cá nhân thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người cao tuổi, người khuyết tật theo điều kiện luật định.
Người được miễn không tự động được miễn: bạn cần có đơn đề nghị miễn kèm giấy tờ chứng minh, tốt nhất nộp cùng lúc với đơn kháng cáo. Toà xem xét và quyết định; nếu chấp nhận, bạn không nhận thông báo nộp tạm ứng nữa. Nếu không chấp nhận, toà sẽ gửi thông báo nộp như bình thường và bạn vẫn phải nộp trong thời hạn.
Vì vậy, nếu bạn nghĩ mình được miễn nhưng vẫn nhận thông báo nộp tạm ứng, đừng mặc định là toà nhầm và bỏ qua. Hoặc là bạn chưa nộp đơn đề nghị miễn, hoặc là toà không chấp nhận. Hãy hỏi lại toà ngay trong thời hạn, và nếu chưa rõ thì nộp tạm ứng trước để giữ kháng cáo; khoản tiền này vẫn có thể được xử lý lại theo kết quả cuối cùng.
Câu hỏi thường gặp
Tạm ứng án phí phúc thẩm có được trả lại không?
Có thể. Nếu bản án phúc thẩm xác định bạn không phải chịu án phí phúc thẩm, chẳng hạn khi toà phúc thẩm sửa hoặc huỷ bản án sơ thẩm, khoản tạm ứng được trả lại theo thủ tục tại cơ quan thi hành án dân sự nơi bạn đã nộp.
Thông báo nộp tạm ứng gửi về khi đi vắng thì hạn tính thế nào?
Thời hạn tính từ ngày bạn nhận được thông báo theo quy định về tống đạt. Nếu toà đã tống đạt hợp lệ theo địa chỉ bạn khai, việc bạn đi vắng không đương nhiên là lý do chính đáng, nên hãy luôn để lại người nhận thay hoặc báo địa chỉ mới.
Có thể nhờ người khác nộp tạm ứng án phí thay không?
Thường được. Người nộp thay mang theo thông báo và giấy tờ tuỳ thân; một số nơi yêu cầu giấy uỷ quyền. Quan trọng là biên lai ghi đúng tên người kháng cáo và bản án, và biên lai được nộp lại cho toà đúng hạn.
Đã nộp tiền nhưng quá hạn mới nộp biên lai thì sao?
Toà có thể coi bạn đã từ bỏ kháng cáo nếu không có lý do chính đáng. Hãy mang ngay biên lai đến toà, kèm lời trình bày vì sao chậm; ngày trên biên lai cho thấy bạn đã nộp tiền trong hạn là điểm có lợi khi toà cân nhắc.
Số tiền tạm ứng phúc thẩm có phụ thuộc giá trị vụ kiện không?
Theo Nghị quyết 326/2016, án phí phúc thẩm được quy định theo mức cố định cho từng loại vụ án, không tính theo phần trăm giá trị tranh chấp như án phí sơ thẩm có giá ngạch. Con số cụ thể ghi trên thông báo của toà.
Doanh nghiệp kháng cáo thì ai đi nộp tạm ứng?
Doanh nghiệp có thể cử người đi nộp với giấy giới thiệu hoặc uỷ quyền, hoặc chuyển khoản nếu cơ quan thi hành án chấp nhận. Biên lai cần ghi đúng tên doanh nghiệp là người kháng cáo để tránh phải điều chỉnh về sau.